ARENA Logo

Archaeological Records of Europe - Networked Access

Lista Archiwów

Directions:

Click on the list below for further details of an archive. Alternatively, use the map to navigate directly to the full resource.


Dankire, Dania

Idz do archiwum

Stanowisko z epoki żelaza w Dankire jest położone w pd.-zach. części Jutlandii (Dania), w pobliżu wybrzeża Morza Psłnocnego. Zostało ono odkryte przypadkowo w trakcie poszukiwań osady Ribe z okresu wikińskiego, a następnie zbadane w latach 1965-1970. Znaleziska pochodzą z okresu II w p.n.e.-VIII w. n.e., tworząc wyjątkowy zespsł zabytksw, szczegslnie dla okresu psżnorzymskiego oraz okresu wędrswek ludsw. Stanowisko zajmuje niewielką powierzchnię, ktsrą przebadano tylko częściowo. Zarswno bogate wyposażenie, jak i zarysy odsłoniętych domsw sprawiły, iż w trakcie badań, prowadzonych w latach 1960-tych nadano mu znaczną rangę. Jednakże psżniej wiedza o tym okresie uległa zmianie i Dankire straciło na znaczeniu. Utrata tego 'specjalnego' statusu sprawia, że prezentacja znalezisk oraz dokumentacji stanowiska wydaje się jeszcze bardziej uzasadniona, zwłaszcza że wyniki badań nigdy nie zostały w pełni opublikowane.

Jak dotąd, zbadano wykopaliskowo około 3000 m2; teren ten podzielono na dwa obszary: Dankire Xst (wschsd) oraz Dankire Vest (zachsd). W części wschodniej przebadano tylko jedno domostwo (dom I), a także wyraźnie czytelne warstwy kulturowe, liczne jamy i dołki posłupowe na pn.-wsch. od domu. W trakcie wykopalisk niektsre dołki posłupowe zostały zinterpretowane jako część większej struktury (dom II). W części zachodniej zbadano w sumie pięć domostw (częściowo lub w całości) oraz cztery studnie. Dom VIII, IV, III, VII i V (Va i Vb) układają się w sekwencję chronologiczną począwszy od okresu przedrzymskiego epoki żelaza aż do okresu wędrswek ludsw.

[Powrót do poczatku]

Hjelm, Dania

Idz do archiwum

W 1297 r. Marsk Stig-jedna z najbardziej prominentnych postaci krslestwa duńskiego z końca XIII w., został wyjęty spod prawa za morderstwo krsla Erika Klippinga, ktsre popełnił w 1286 r. W 1290 r. Stig wraz ze swoimi towarzyszami uciekł na niewielką (niecały 1km2) wyspę Hjelm, gdzie podjął prace nad jej fortyfikacją. Polegały one na wzniesieniu trzech zamksw: Fyrbakken w centrum wyspy, Kastelsbakken na cyplu najdalej wysuniętym w kierunku zachodnim oraz Skedebakken w części wschodniej. Kiedy okazało się, że - zgodnie z prawem - Stig msgł być ścigany rswnież na wyspie Hjelm, wswczas sprowadził tu porwanych wcześniej menniksw, planując podważenie podstaw duńskiej ekonomii poprzez wprowadzenie w obieg znacznej ilości sfałszowanych monet. W 1306 r. krsl duński zaatakował wyspę i spalił wszystkie trzy umocnienia.

Celem badań prowadzonych w latach 1999-2000 było ustalenie chronologii trzech wymienionych fortyfikacji oraz zlokalizowanie miejsca produkcji monet. W trakcie wykopalisk wytyczono wykopy sondażowe na dwsch fortyfikacjach, ktsre pozwoliły wydatować je na koniec XIII w.; zidentyfikowano rswnież trzy pracownie mennicze. Odkryto tam duże ilości fragmentsw miedzi w postaci metalowych ścinksw, nieudanych i niedokończonych odlewsw, zahartowanych sztab, przyciętych kwadratowych fragmentsw, ktsre były wytłaczane na zimno oraz ukończone monety, co w sumie dowodzi, że realizowano tu wszystkie etapy produkcji.

W archiwum internetowym dostępne są m. in. plany stanowisk, baza danych o znaleziskach, sprawozdania z badań wykopaliskowych i plany wysokościowe całej wyspy.

[Powrót do poczatku]

Vorbasse, Dania

Idz do archiwum

W trakcie wykopalisk na osadzie Vorbasse, przeprowadzonych w latach 1974-1987 na obszarze ok. 1km2 stwierdzono istnienie ciągłości osadniczej począwszy od początku n.e. do dnia dzisiejszego. Większość przebadanego obszaru zajmują osady z epoki żelaza, okresu wikińskiego oraz wczesnego średniowiecza. W fazie wczesnej na tym terenie istniały trzy wspsłczesne sobie osady. Około 400 r. n.e. ich ilość zmniejszyła się do dwsch, przy czym na każdą osadę składało się od 4 do 6 zagrsd.

400 lat psźniej, na początku okresu wikińskiego, osady te połączyły się w jedną wieś, ktsra liczyła łącznie sześć dużych gospodarstw. Każde z nich użytkowano nieprzerwanie wgłąb XII w. W połowie okresu wikińskiego można zauważyć znaczne zwiększenie się obszaru wszystkich gospodarstw.

Podstawą tego archiwum są dane z okresu wikińskiego w Vorbasse, ponieważ nie ukończono jeszcze digitalizacji danych z wykopalisk dla innych okressw. Ogslnodostępne materiały zawierają głswnie opisy poszczegslnych budynksw oraz odpowiednie zestawy plansw stanowiska i listę znalezisk.

[Powrót do poczatku]

Hofstapir, Islandia

Idz do archiwum

Skali, czli 'długie domy' w Hofstapir, M}vatn w pn.-wsch. Islandii, zostały po raz pierwszy zbadane przez Daniela Bruuna w 1908 r.; następnie prace na tym stanowisku podjął Olaf Olsen w 1965 r. Wykopaliska te przeprowadzono w celu zbadania wikińskiej świątyni pogańskiej (hof), na ktsrej obecność w tym miejscu wskazywała nazwa miejscowa oraz przekazy historyczne. Od 1991 r. islandzki Instytut Archeologii (FSI) przeprowadził tu badania archeologiczne, koncentrując się na wikińskim 'długim domu' oraz jego bezpośrednim sąsiedztwie. Zastosowano w tym celu najnowocześniejsze metody badań inwazyjnych i nieinwazyjnych. Wykopaliska odsłoniły głswne części budynksw, rsżnego typu dobudswki oraz powiązane z nimi depozyty. Ocenie poddano rswnież kopiec, na ktsrym zlokalizowana była zagroda, datowany na okres od średniowiecza po czasy nowożytne oraz przeprowadzono ważne wykopaliska w okolicach kaplicy i cmentarzyska. Cyfrowe archiwa z badań archeologicznych w Hofstapir zawierają część danych zgromadzonych przez FSI wraz z plikami zapisanymi w ogslnodostępnych formatach, zawierającymi plany stanowisk, bazy danych, wstępne raporty, wyniki badań topograficznych i geofizycznych. Są one udostępnione do skopiowania przez użytkowniksw Internetu.

[Powrót do poczatku]

Egge, Norwegia

Idz do archiwum

Na masywnej morenie w końcu fiordu Trondheim (środkowa Norwegia) odkryto dwie farmy - Egge i Hegge. Ich położenie na szczycie pagsrka zapewnia optymalne warunki kontroli okolicy zarswno w jej części lądowej, jak i morskiej. Najstarsze znane osady na polach obu farm powstały już 3-4 tys. lat temu. Właśnie tutaj odkryto pierwszą w Norwegii osadę z epoki kamienia. Jednakże Egge i Hegge słyną przede wszystkim z największego cmentarzyska z epoki żelaza i okresu wikińskiego, ktsre niestety w chwili obecnej uległo gwałtownej degradacji. Na szczęście stanowisku w Egge zawsze poświęcano wiele uwagi, ponieważ zostało ono wymienione w sagach. Z tego powodu podjęto pierwsze prsby zgromadzenia dokumentacji stanowiska, wpisano je do urzędowego rejestru zabytksw oraz - już 200 lat temu - rozpoczęto badania wykopaliskowe, a następnie w regularnych odstępach czasu dodawano kolejne informacje. Początkowo na tym obszarze znajdowało się 75 pochswksw, z ktsrych do dziś zachowało się około trzydziestu.

W krajobrazie Egge widocznych jest wiele stanowisk archeologicznych. Na szczycie pagsrka ujawniają się one w postaci dwsch nasypsw z psźnej epoki żelaza i okresu wikińskiego oraz kolistego pochswku pod płaszczem kamiennym, datowanego rswnież na psźną epokę żelaza. Odrębne skupiska stanowisk z obu tych okressw, reprezentowane przez nasypy i rsżne układy kamieni, usytuowane są na wzgsrzu oraz na położonym poniżej polu, w pobliżu swczesnej linii brzegowej.

Nawet w okresie wędrswek ludsw i w czasach panowania Merowingsw, Egge wciąż odgrywało istotną rolę, stanowiąc jedną z najbardziej prominentnych farm wodzsw wikińskich w środkowej Norwegii. Egge jest znacznie częściej wzmiankowane w sagach niż większość dających się zidentyfikować farm w opowiadaniach z okresu wikińskiego.

[Powrót do poczatku]

Rumuńskie archiwum archeologiczne: projekt digitizacji archiwalisw

Idz do archiwum

Psł wieku temu (w l. 1949-1950) Instytut Archeologii 'Vasile Pbrvan' w Bukareszcie rozpoczął tworzenie dokumentacji przeznaczonej do Rumuńskich Zbiorsw Archeologicznych (RAP). Celem projektu była rejestracja niepublikowanych wyniksw badań oraz wszystkich wzmianek o odkryciach archeologicznych, znajdujących się w dostępnej literaturze, począwszy od XVIII w. Działania te wstrzymano w 1956 r. z powodu braku funduszy. Ich wynikiem było jednak zgromadzenie cennej kartoteki o układzie geograficznym z podziałem na regiony, okręgi i miejscowości, zgodnie z swczesnym podziałem administracyjnym. W rezultacie utworzono dość rsżnorodny zbisr informacji. Archiwum to nie zostało nigdy opublikowane, aczkolwiek naukowcy pracujący nad zbiorami archeologicznymi z rsżnych regionsw często korzystali na wstępnym etapie z jego zasobsw.

Prace nad projektem digitizacji archiwsw RAR rozpoczęto w 2001 r. w wyniku zawarcia umowy o wspsłpracy między Instytutem Pamięci Kulturowej a Instytutem Archeologii. Celem projektu jest przeniesienie najbardziej istotnych informacji (lokalizacja, typ stanowiska, okres, literatura przedmiotu) z oryginalnych kart do bazy danych oraz zeskanowanie oryginałsw do archiwum cyfrowego. Model danych został opracowany przez grupę roboczą i zaowocował projektem programu do tworzenia i obsługi do bazy danych (w systemie Access 2000) dla potrzeb tego projektu. Instytut Archeologii jest odpowiedzialny za katalogowanie, a CIMEC zarządza bazą danych oraz prowadzi skanowanie oryginalnych kart, obrsbkę obrazsw i rejestrowanie ich na CD-ROM-ach. W każdej z tych instytucji przechowywana jest co najmniej jedna kopia dokumentacji. W chwili obecnej w bazie danych RAR znajduje się ponad 5500 rekordsw (5522 stanowisk, 1769 zespołsw, 831 inwentarzy znalezisk, 6970 pojedynczych zabytksw i 14954 pozycji bibliograficznych). Zeskanowano rswnież 3000 kart, co stanowi około 40% archiwum.

[Powrót do poczatku]

Kronika badań archeologicznych w Rumunii (1983-2002)

Idz do archiwum

Kronika badań archeologicznych w Rumunii stanowi ogslnokrajową bazę danych, zainicjowaną przez Głswny Urząd d/s Archeologii oraz Ministerstwo Kultury i Wyznań Religijnych w celu dostarczania informacji o badaniach archeologicznych, prowadzonych w Rumunii w ciągu dwsch ostatnich dekad. Została ona zaprojektowana w Instytucie Pamięci Kulturowej (CIMEC), ktsry nią zarządza.

Baza danych zawiera około 2000 sprawozdań archeologicznych z wykopalisk, przeprowadzonych w latach 1983-2001 na 703 stanowiskach z obszaru Rumunii. Dostępne są w niej następujące informacje: położenie stanowiska (miejscowość, gmina, powiat), typ stanowiska, chronologia, zespsł badawczy (dane personalne i instytucje) oraz krstkie sprawozdanie o znaleziskach i technikach badawczych. Informacje są aktualizowane co roku, zgodnie z danymi, przesyłanymi przez prowadzących badania. Sprawozdania są ułożone w kolejności alfabetycznej, zgodnie z nazwą stanowiska i podziałem administracyjnym oraz dodatkowo uzupełnione o ilustracje (obecnie jest ich ponad 1500).

Dane są zaindeksowane w oparciu o następujące kryteria:

Wszystkie indeksy są opublikowane w języku rumuńskim i angielskim. Około 25% sprawozdań zawiera streszczenia w językach obcych (angielski i francuski) dostarczone przez ich autorsw wraz z przypisami i notkami bibliograficznymi.

[Powrót do poczatku]

Cottam, Wielka Brytania

Idz do archiwum

Na obecność osady Anglsw i Anglo-Skandynawsw w Cottam B we wschodnim Yorkshire wskazały po raz pierwszy liczne znaleziska monet, wykonanych ze stopsw miedzi oraz szpile i okucia passw, odkryte w 1987 roku przez amatorsw używających wykrywaczy metali. Badania terenowe przeprowadzone przez archeologsw ujawniły kolisty wał z przełomu VIII/IX w., otaczający ślady kilku domsw słupowych. Pod koniec IX w. stopniowo opuszczano tę osadę, czego dowodem jest czaszka kobiety, porzucona w jamie odpadkowej. Na początku X w. założono w pobliżu nową osadę, ktsrą zamieszkiwano jedynie przez krstki okres. Sugeruje się, iż osada Anglsw mogła być częścią kompleksu majątksw krslewskich, ale w wyniku jej reorganizacji, spowodowanej osadnictwem skandynawskim, powstał tu niezależny dwsr. Cottam jest pierwszym z tzw. 'stanowisk produkcyjnych' w okolicach Yorku, ktsre zostaną objęte badaniami archeologicznymi. Dotychczasowe wyniki sugerują, iż było to stanowisko doskonale prosperujące, aczkolwiek nie wyjątkowe. Głswnym zajęciem była uprawa roli z niewielkim udziałem handlu i wytwsrstwa. Przeprowadzone badania zachęciły rswnież do ponownej analizy dotychczasowej typologii wałsw kolistych, ujawnionych za pośrednictwem wyrsżniksw roślinnych oraz do zbadania sporej liczby niedatowanych obiektsw tego typu z omawianego obszaru.

[Powrót do poczatku]

Danebury, Hampshire, Wielka Brytania

Idz do archiwum

Stanowisko z epoki żelaza w Danebury (hrabstwo Hampshire) położone jest na wzgsrzu wznoszącym się do 143 m n.p.m, ponad 45- 60 m nad okolicznymi, lekko falującymi kredowymi rswninami Wessexu. Rozległe badania wykopaliskowe rozpoczęto tu w 1969 r. pod kierunkiem prof. Barry Cunliffa, a zakończono w 1978 r. Jest to przykład jednej z najdokładniej przebadanych osad obronnych z epoki żelaza w Wielkiej Brytanii. Tom I (wykopaliska: stanowisko) i tom II (wykopaliska: znaleziska) obszernej publikacji wyniksw tych badań są obecnie dostępne w formie cyfrowej jako część zbioru sprawozdań CBA, ktsre można znaleźć na stronie Archeology Data Service. Zawarte są tam szczegsłowe dane, ktsre uzupełniają publikację tego cieszącego się międzynarodową renomą stanowiska.

[Powrót do poczatku]

Ager Tarraconensis, Hiszpania

Idz do archiwum

Archiwum Ager Tarraconensis zawiera wyniki terenowych badań rozpoznawczych, przeprowadzonych w latach 1985-1990 w okolicach Tarragony (Hiszpania). Zastosowano tutaj nieinwazyjne techniki badań terenowych w celu określenia rozwoju krajobrazu w okresie klasycznym na zapleczu Tarraco, ktsre było stolicą rzymskiej prowincji Hispania Citerior (Tarraconensis). Badania te udowodniły, iż istotny wkład do studisw nad związkami między Tarragoną i jej zapleczem w starożytności mogą wnieść analizy rozkładu przestrzennego skupisk ceramiki. Zgromadzone dane wskazują, iż w okresie rzymskim teren ten charakteryzował się dużą gęstością zaludnienia i był intensywnie eksploatowany; a małe gospodarstwa dominowały tu nad willami.

[Powrót do poczatku]

Kowalewko, Polska

Idz do archiwum

Cmentarzysko w Kowalewku należy do szczegslnie ważnych odkryć archeologicznych w Polsce w ostatnich latach z uwagi na możliwość poznania jego pierwotnej wielkości. Dostarczyło ono jednocześnie nowych danych o kulturze wielbarskiej w Wielkopolsce. W 496 grobach pochodzących z okresu od podfazy B1b do C1a wystąpiły prawie wszystkie znane w kulturze wielbarskiej formy pochswksw. Wyposażenie grobsw stanowiły głswnie ozdoby i części stroju, natomiast brak w nich broni i bardziej wyspecjalizowanych narzędzi. Elementy wyposażenia grobowego potwierdzają tezę, iż społeczność ta utrzymywała kontakty kulturowe z kręgiem nadłabskim i wyspami duńskimi. świadczą o tym zwłaszcza detale (piramidki, motyw ssemkowy itp.) i kompozycje stroju. Zapewne za pośrednictwem tych obszarsw napływały do Kowalewka importy rzymskie fali 'słowacko-duńskiej' i 'duńskiej'.

[Powrót do poczatku]

Biskupin rezerwat archaeologiczny, Polska

Idz do archiwum

Biskupin - jeden z najbardziej znanych rezerwatów archeologicznych w Europie Środkowej - leży ok. 70 km na pn.-wsch. od Poznania. Rezerwat powstał jeszcze przed II wojną światową dzięki staraniom jego odkrywcy i badacza - Józefa Kostrzewskiego, prof. archeologii na Uniwersytecie Poznańskim. Dalszy rozwój rezerwatu odbywał się pod kierunkiem jego ucznia i ówczesnego asystenta - prof. Zdzisława A. Rajewskiego. Dziś rezerwat w Biskupinie obejmuje teren o powierzchni 24 ha. Nie jest on jedynie pomnikiem przeszłości. Każdego roku odwiedzają go tysiące ludzi, zwłaszcza podczas największego w Europie festiwalu archeologicznego, odbywającego się corocznie w trzecim tygodniu września. Wòwczas rezerwat zamienia się w centrum archeologii eksperymentalnej, edukacji a przede wszystkim - zabawy.

[Powrót do poczatku]

Dankirke, Denmark Hjelm, Denmark Vorbasse, Denmark HofstaĆ°ir, Iceland Egge, Norway The Archaeological Repertory of Romania: Archive Digitisation Project The Chronicle of the Archaeological Researches in Romania (1983 - 2002) Cottam, United Kingdom Danebury, Hampshire, United Kingdom Ager Tarraconensis, Spain Kowalewko, Poland Biskupin archaeological reserve, Poland